{"id":978,"date":"2022-09-18T20:42:33","date_gmt":"2022-09-18T15:42:33","guid":{"rendered":"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/?p=978"},"modified":"2022-09-20T12:27:36","modified_gmt":"2022-09-20T07:27:36","slug":"qanday-qilib-snoslar-va-tartibga-solinmagan-qurilishlar-bola-huquqlarini-buzadi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/uz\/978\/","title":{"rendered":"Qanday qilib &#171;snos&#187;lar va tartibga solinmagan qurilishlar bola huquqlarini buzadi"},"content":{"rendered":"<p><em>\u201cToshkent-SNOS\u201d guruhi O\u2018zbekistonning boshqa faollari bilan birgalikda Bola huquqlari to\u2018g\u2018risidagi konventsiya bo\u2018yicha xalqaro majburiyatlarga muvofiq O\u2018zbekistonda bola huquqlarining amalga oshirilishi va kafolatlanishiga oid muqobil tematik hisobotni tayyorlashda ishtirok etdi. Ushbu hisobot 2022-yil 31-avgust va 1-sentabr kunlari bo\u02bblib o\u02bbtgan Bola huquqlari to&#8217;g&#8217;risidagi konventsiya (BHK) qo\u02bbmitasining 91-sessiyasida ko\u02bbrib chiqilib, u erda O\u02bbzbekiston o\u02bbzining 5-davlat hisobotini taqdim etdi.<\/em><\/p>\n<p><em>Ushbu ma\u02bcruza Birlashgan Millatlar Tashkilotining Inson huquqlari bo&#8217;yicha Oliy komissari boshqarmasi ko\u2019magi bilan tayyorlangan bo\u2019lib, uning asosiy maqsadi BHK qo\u02bbmitasi va O\u02bbzbekiston Respublikasi delegatsiyasi o\u02bbrtasidagi muloqotni yo\u02bblga qo\u02bbyish hamda BHK qo\u02bbmitasining O\u02bbzbekiston tomonidan BHK bo\u02bbyicha o\u02bbz majburiyatlarini bajarishini yaxshilash uchun BHK qo\u02bbmitasining Yakuniy tavsiyalarining bajarilishi to\u02bbg\u02bbrisida xabardor qilish<\/em><\/p>\n<h4><em>Eslatma<\/em>:<\/h4>\n<p><em>Hisobotni tuzishda koalitsiya hisobotning har bir klasteri uchun yetarli statistik ma&#8217;lumotlarni taqdim eta olmadi, chunki rasmiylar statistik ma&#8217;lumotlarni ochiq tartibda e&#8217;lon qilmaydi.<\/em><\/p>\n<p><em>Bu erda men faqat buzilishlar va yovvoyi ko\u2019rinishdagi tartibsiz qurilishlarning bola huquqlariga zararli ta&#8217;siri haqida gapiradigan hisobotning bo\u2019limlarini keltiraman. Hisobotning to\u02bbliq matni bilan BMT ning ikkita ish tilida tanishish mumkin:<\/em><br \/>\n<em>Yashash, tirik qolish, rivojlanish, hurmat qilish, fikrlash huquqi<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-982 size-large\" src=\"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/IMG_20220902_120505_304-1-1024x771.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"771\" srcset=\"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/IMG_20220902_120505_304-1-1024x771.jpg 1024w, https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/IMG_20220902_120505_304-1-300x226.jpg 300w, https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/IMG_20220902_120505_304-1-768x578.jpg 768w, https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/IMG_20220902_120505_304-1-160x120.jpg 160w, https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/IMG_20220902_120505_304-1.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<h4><strong>Bola huquqlari to&#8217;g&#8217;risidagi konventsiyaning 6 (2-q), 3, 12-moddalari<\/strong><\/h4>\n<p>1) Oldingi hisobot bo\u02bbyicha o\u02bbz tavsiyalarida (CRC\/C\/UZB\/CO\/3-4-band) BHK qo\u02bbmitasi O\u02bbzbekiston hukumatiga tijorat sektorining bolalar huquqlarini ta&#8217;minlash bilan bog&#8217;liq inson huquqlari va atrof-muhit standartlariga muvofiqligini ta\u02bcminlash bo\u02bbyicha qoidalarni qo\u02bbllashni taklif qildi.<\/p>\n<p>2) Biroq O\u2018zbekiston Respublikasi hukumati tomonidan 2016-yilda boshlangan intensiv urbanizatsiya jarayonlari shaharlarning bosh rejalarisiz va shaharsozlik normalarini buzgan holda davom etmoqda. Qurilish kompaniyalarning o&#8217;zlari tomonidan o&#8217;zboshimchalik bilan tanlangan ommaviy qurilish uchun uchastkalar munitsipalitetlar tomonidan aholi bilan muhokama qilinmasdan ajratiladi. Shaharlar xaotik tarzda qurilgan, bu yashil umumiy maydonlarning, bolalar o&#8217;yin maydonchalarining qisqarishiga olib keladi. Ijtimoiy infratuzilma va yashil hududlar bilan barpo etilgan barcha mahallalar buzilmoqda. Munitsipalitetlar ko&#8217;p qavatli uylar o&#8217;rtasida savdo va turar-joy maydoni bo&#8217;lgan yangi ko&#8217;p qavatli binolarni tiqiltirib qurishga harakat qilmoqda. Shahar bog&#8217;lari tijorat manfaatlari uchun xususiy firmalarga o&#8217;tkazilmoqda. Bu sog&#8217;lom ekologik muhitga bo&#8217;lgan huquqni o&#8217;z ichiga olgan munosib uy-joy huquqini buzadi.<\/p>\n<p>3) O\u02bbzbekistonda keyingi yillarda jadal qurilish natijasida har qanday shamol kuchi bilan havoga ko\u02bbtarilgan ko\u02bbp miqdorda qum va chang hosil bo\u02bbldi. Toshkentda havo sifati indeksi (AQI) qo\u2018shni davlatlar poytaxtlariga qaraganda ancha past. 2021-yilda bir necha kun \u201chavo sifati yaxshi\u201d bo\u2019lib, qolgan vaqtlari esa yomon yoki hatto xavfli AQI bilan bo\u2019lgan. Sog\u2018liqni saqlash vazirligi nafas qisilishi shikoyati bilan tez yordam xizmatiga murojaatlar soni ko\u2018payganini ma\u2019lum qildi.<\/p>\n<p>4) Bolalar bog&#8217;chalari va maktablarga yaqin joyda jadal qurilish ishlari olib borilmoqda. Masalan, Yakkasaroy tumanidagi 160-sonli (umumiy ta\u2019lim) va 25-sonli (nogiron bolalar uchun) ikkita maktab o\u2018rtasida, har bir maktab devoridan tom ma\u2019noda 10 metr masofada 24 qavatli \u201cModera Towers\u201d turar-joy majmuasi qurilmoqda. Qurilish ishlari maktab binolarini silkitib, bolalarni cho\u2018chitib, havoni changga to\u2018ldirishga sabab bo\u2018lmoqda. 160-sonli maktab direktori uning qurilishiga yozma roziligini bergan va maktab hududining bir qismini quruvchining ehtiyojlari uchun ajratgan.<\/p>\n<p>5) O\u2018zbekiston Respublikasi davlat va sud organlari tomonidan oilalarga psixologik bosim o\u2018tkazilmoqda: urbanizatsiya uy-joylarning ko\u2018p miqdorda buzilishi va majburiy ko\u2018chirilishi bilan kechmoqda, bu esa amaldagi qonunchilikni qo\u2018pol ravishda buzmoqda. Sudlar, agar gap xususiy korxonalarning sof tijorat manfaatlariga tegishli bo\u2018lsa, davlat uy-joylaridan ko\u2018chirish to\u2018g\u2018risidagi, shuningdek, davlat ehtiyojlari uchun buzish to\u2018g\u2018risidagi qoidalardan foydalangan holda, fuqarolarni shaxsiy uylaridan majburan chiqarish to\u2018g\u2018risida qaror qabul qiladi. Ko&#8217;chirish tartibi qonun hujjatlarida tavsiflanmagan va o&#8217;ta shafqatsiz sharoitlarda sodir bo&#8217;ladi: sud ijrochilari darvozalarni, eshiklarni, derazalarni sindirib, narsalarni olib ketishadi, qo&#8217;pol gapirishadi, itlarni (agar mavjud bo&#8217;lsa) o&#8217;ldirish bilan tahdid qilishadi. Kasallik, homiladorlik yoki ob-havo sharoiti bilan bog&#8217;liq istisnolar yo&#8217;q. Davlat organlari tomonidan amalga oshirilayotgan bu jarayonlarning barchasi oiladagi ma&#8217;naviy-ruhiy muhitga o&#8217;ta zararli ta&#8217;sir ko&#8217;rsatadi.<\/p>\n<p>6) O\u2018zbekiston Hukumatining rasmiy ma\u2019ruzasida (47-band CRC\/C\/UZB\/RQ\/5) bolalarning sud muhokamasida eshitilishiga bo\u2018lgan huquqlariga oid ko\u2018rsatilganidan farqli o\u2018laroq, qurilish kompaniyalar va sudyalar bolalar manfaatlarni hisobga olmaydilar hamda ko&#8217;chirish paytida va sud majlislarida bolalarning so&#8217;zlariga quloq solinmasdan, hatto yig&#8217;ilish xonasidan chiqarib yuboriladi. Ko&#8217;pincha, ko&#8217;chirish paytida hozirgisidan 6-7 km uzoqlikdagi uy-joy taklif etiladi. Bu degani, bolalar o&#8217;z maktablariga bora olmaydilar, do&#8217;stlari va o&#8217;qituvchilari bilan aloqada bo&#8217;lolmaydilar.<\/p>\n<h4><strong>Misollar<\/strong>:<\/h4>\n<p><strong>a. O.A. ishi: <\/strong>O.A. o&#8217;z uyida yashaydi. U bilan qizi va uch nabirasi istiqomat qiladi: ikki nafar maktab o\u2018quvchisi, uchinchisi 2020-yilda tug\u2018ilgan. Bolalar mahalladagi umumta\u2019lim maktabiga, qo\u2018shni musiqa maktabiga qatnaydi, sport seksiyalariga qatnaydi. O.A. oilasi tijorat maqsadida sotish uchun bir nechta ko\u2018p qavatli uylar qurmoqchi bo\u2018lgan xususiy qurilish firmasi tomonidan o\u2019z uyidan chiqarib yuborilmoqda. Shu bilan birga, qurilish firmasi hozirgi uydan 7 km uzoqlikda joylashgan uyni taklif qiladi. O.A.ning barcha so&#8217;rovlariga qurilish firmasi ular hozirgi vaqtda yashab turgan hududdagi tegishli kvartirani berishdan bosh tortadi, chunki bu juda qimmat tuman. Oliy sud sudyalari O.A.ning voyaga etmagan nevaralarining fikrini tinglashdan bosh tortdi va ularni sud zalidan haydab chiqarishdi.<\/p>\n<p><strong>b. D.M. ishi:<\/strong> Uning katta uyida (300 kv.m.) 15 kishi yashaydi va ro\u02bbyxatga olingan, shu jumladan 9 nafari turli jinsdagi bolalar (o\u02bbg\u02bbil bolalar va qizlar). Aslida, bu to&#8217;rtta oila: 1) D.M. xotini va 4 qizi bilan: 1 yoshdan 12 yoshgacha; 2) D.M. onasi va uning 29 yoshli ukasi; 3) D.M. opasi va uning 3 farzandi &#8212; 11 va 15 yoshli o&#8217;g&#8217;il bolalar, 14 yoshli qiz; 4) D.M singlisi va uning ikki qizi &#8212; 8 va 9 yosh.<br \/>\nBolalarning hammasi mahalladagi maktabga boradi, oilalar maktabni o\u2018zgartirishni istamaydi. Bu oilalar qurilish firmasi tomonidan tijorat hashamatli uy-joy qurish uchun chiqarib yuboriladi. To&#8217;rtta oila ham xuddi shu qurilish firmasi tomonidan qurilgan qo&#8217;shni uydan kvartira berishni so&#8217;radi, lekin u qimmatligi sababli rad etildi. UJKning 27-moddasiga muvofiq, &#171;fuqarolar mulkida bo\u2018lgan uylar (kvartiralar) buzilgan taqdirda, mulkdorlarga ularning tanlovi bo\u2018yicha va taraflar kelishuviga ko\u2018ra, uy-joy maydonining ijtimoiy normasidan kam bo\u2018lmagan sahndagi, barcha qulayliklari bo\u2018lgan, avvalgisiga teng qiymatli boshqa turar joy mulk qilib beriladi\u201d. Binobarin, D.M.ning oilasi, umumiy maydoni 240 kv.m bo&#8217;lgan kvartiralarni olishlari kerak edi, ammo ularga 135 kv.m kvartiralar taklif etilmoqda. Ikkita kvartirada to&#8217;rtta oilani qanday joylashtirish mumkin?<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-983 size-large\" src=\"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/IMG_20220902_120502_076-1-1024x771.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"771\" srcset=\"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/IMG_20220902_120502_076-1-1024x771.jpg 1024w, https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/IMG_20220902_120502_076-1-300x226.jpg 300w, https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/IMG_20220902_120502_076-1-768x578.jpg 768w, https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/IMG_20220902_120502_076-1-160x120.jpg 160w, https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/IMG_20220902_120502_076-1.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><br \/>\n7) <strong>O\u2018zbekistonning yo\u2018llari va ko\u2018chalari bolalar uchun halokatli<\/strong>.<\/p>\n<p>2021-yilda rasmiy ro\u2018yxatga olingan yo\u2018l-transport hodisalari soni 10 001 tani tashkil etdi. 2426 kishi YTH qurboni bo\u2018ldi (shundan 263 nafari bolalar). 2022-yilning dastlabki uch oyida mamlakatimizda 1469 ta yo\u2018l-transport hodisasi qayd etilgan bo\u2018lib, ulardan 204 tasi bolalar ishtirokida. Natijada 188 nafar bola tan jarohati oldi, 39 nafari halok bo\u2018ldi. Baxtsiz hodisalarning asosiy sabablari: yo&#8217;l harakati qoidalariga rioya qilmaslik, harakatni noto&#8217;g&#8217;ri tashkil etish va zarur infratuzilmaning yo&#8217;qligi. O\u2018zbekistonning aholi punktlarida ruxsat etilgan haydash tezligi soatiga 70 km. Aholining tezlikni cheklash va zarur bo&#8217;lgan joylarda boshqariladigan piyodalar o&#8217;tish joylarini o&#8217;rnatish bo&#8217;yicha hukumatga qilingan barcha chaqiruvlari natija bermadi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Tavsiyalar:<\/h5>\n<h5>1. Shaharlarda tasdiqlangan bosh rejalarsiz olib borilayotgan qurilishlarni taqiqlash va mahalliy hokimiyat organlariga ular chiqargan uy-joylarni buzish to\u2018g\u2018risidagi qarorlarini Bosh rejaga havola bilan o\u2018z veb-saytida joylashtirish majburiyatini yuklash.<br \/>\n2. Statistika organlariga yer uchastkalarini davlat tomonidan olib qo\u2018yilishi munosabati bilan uy-joylar buzilishi to\u2018g\u2018risidagi ma\u2019lumotlarni e\u2019lon qilish majburiyati yuklash.<br \/>\n3. Majburiy ko\u2018chirishni qonun va amaliyotda, shu jumladan majburiy ko\u2018chirish uchun ma\u2019muriy va jinoiy jazolarni kiritish orqali taqiqlash.<br \/>\n4. Tashkil etilgan mahallalarda hamda maktablar va maktabgacha ta\u2019lim muassasalari yaqinida yangi uy-joylarni punktda qurish taqiqlansin.<br \/>\n5. Yangi qurilishda etarli maydonni o&#8217;yin maydonchalari va yashil maydonlarni ta&#8217;minlashga ishonch hosil qilish.<br \/>\n6. Majburiy ko&#8217;chirish bo&#8217;yicha tashkil etilgan sudlarda bolalar fikrini hisobga olish.<br \/>\n7. Bolalar manfaatlarini hisobga olgan holda yo\u2019l harakatni tashkil qilish: xavfsiz piyodalar o&#8217;tish joylarini jihozlash, ma&#8217;lumot panellarini o&#8217;rnatish, aholi punktlari ichida harakat tezligini kamaytirish.<\/h5>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Ta&#8217;lim olish huquqiBola huquqlari to&#8217;g&#8217;risidagi konventsiyaning 27-moddasi (1-b), 28-moddasi<\/h4>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>8) O\u2018zbekiston Respublikasi tomonidan taqdim etilgan beshinchi davriy ma\u2019ruza 240-bandida shunday o\u2018qiymiz: \u201cO\u2018zbekiston xalq ta\u2019limi tizimida 9680 ta umumta\u2019lim maktablari mavjud bo\u2018lib, ularda 5,0 millionga yaqin maktab o\u2018quvchilari ta\u2019lim olmoqda. Qishloq joylarda 6724 ta maktab, ya\u2019ni 69,5%, shaharlarda 2956 maktab, ya\u2019ni 30,5%. Shu bilan birga, demografik statistik ma&#8217;lumotlarga ko&#8217;ra, 2022 yil 1 aprel holatiga shahar aholisi 18,02 million kishiga (jami aholining 50,9 foizi), qishloq aholisi &#8212; 17,4 million kishiga (49,1 foiz) yetdi. Bundan kelib chiqadiki, shahar maktablarida o&#8217;quvchilar zichligi qishloq joylarga qaraganda ikki baravar ko&#8217;p.<\/p>\n<p>9) XTV bugungi kunda mamlakatdagi o&#8217;quvchilar soni (6,24 million) maktablarning loyihaviy quvvatidan (5,06 million) sezilarli darajada oshib ketishini ta&#8217;kidlaydi. Bu holat sinflarning haddan tashqari to\u2018lib ketishiga olib keladi va maktablarning 70 foizdan ortig\u2018i ikki yoki uch smenada ishlaydi. Bolalarning maktablarda minimal talablar darajasida ta\u2019lim olishi uchun ularning imkoniyatlarini 1,2 millionga kengaytirish zarur.<\/p>\n<p>10) 1991 yildan 2020 yilgacha O\u2018zbekiston Respublikasi aholisining sezilarli o\u2018sishiga (+16 million kishi) qaramay, bu davrda maktablar soni kamaydi. Bunda 2010-2017-yillarda 9 yillik ta\u2019limga o\u2018tish muhim rol o\u2018ynadi. Bu davrda 1500 ga yaqin kollej va litseylar qurildi, maktablarga e\u2019tibor berilmadi. 2018-yilda 11 yillik ta\u2019lim qaytarilgach, bor-yo\u2018g\u2018i 400 ga yaqin litsey va kollejlar maktabga aylantirildi. Turli sabablarga ko&#8217;ra ko&#8217;plab maktablarning binolari boshqa bo&#8217;limlarga o&#8217;tkazildi. Hozirda XTV sobiq maktablar binolarini qaytarish ustida ishlamoqda va Toshkent shahrida biron vazirlik yoki idora tizimiga o\u2018tkazilgan, biroq ularni qaytarish oson bo\u2018lmagan 16 ta maktab ro\u2018yxatini tuzgan.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>11) Qaytarilmagan maktablarga misollar<\/strong>:<\/p>\n<p>\u2022 <em>Ilgari 76-umumta\u2019lim maktabi joylashgan eski \u201cUkchi\u201d mahalla fuqarolar yig\u2018ini o\u2018rnida \u201cTashkent City\u201d nomli yangi kvartal qurilmoqda. Tashkent City megaloyihasining elita uy-joylari bilan qurilishi davlat maktablari va bolalar bog&#8217;chalari qurilishini nazarda tutmaydi.<\/em><br \/>\n<em>\u2022 Toshkent shahridagi \u201cAkadem-gorodok\u201dda ikkita umumta\u2019lim maktabi (113 va 27-son), shuningdek, axborot texnologiyalari kolleji bo\u2018lib, ular Al-Xorazmiy<\/em> <em>nomidagi maxsus matematika maktabiga aylantirildi. So\u2018nggi yillarda 113-maktab ShHT Kotibiyatiga berildi. Matematika maktabi 6 km uzoqlikka ko\u2018chirildi, maktab binosining o\u2018zi buzib tashlangan va shu yerda masjid qurilmoqda. Natijada aholi zich joylashgan ushbu hududdagi uchta umumta\u2019lim maktabidan bitta maktab qoldi.<\/em><br \/>\n<em>\u2022 Borovskiy tibbiyot kolleji, kollej hududida o&#8217;z kursdoshlari tomonidan talabaning o&#8217;ldirilishi bilan bog&#8217;liq katta janjalga javoban yopildi va buzildi.<\/em><br \/>\n<em>12) 2018-2020-yillarda O\u2018zbekistonda 57,7 mingta yangi uy-joy qurildi va atigi 56 ta yangi maktab qurildi, yana 158 ta maktab kerak. Masalan, Samarqandda Motrit massivida ko\u2018plab uylar qurilgan. Lekin ular uchun 1680 o\u2018quvchiga mo\u2018ljallangan 1 ta maktab qurilgan. U erda yana 4 ta maktab kerak.<\/em><\/p>\n<p>13) 2020-yil 6-noyabrdagi 4884-sonli PQ yangi ko\u2018p qavatli uylar qurilishiga muvofiq yangi o&#8217;quvchi o&#8217;rinlari tashkil etishni nazarda tutadi. Loyiha rejasini ishlab chiqishda qurilish firmasi har bir kvartira uchun kamida 1,5 o&#8217;quvchi o&#8217;rinlarini yaratishni hisobga olishi kerak. Biroq maktab va bog\u2018chasiz yangi mahallalar barpo etilmoqda. Masalan, 2022-yil 28-iyuldagi 335-sonli PQ Toshkent shahridan boshqa shaharga ko\u2018chirilgan zavodlar negizida umumiy maydoni 6,1 gektar bo\u2018lgan turar-joy va savdo majmualari tashkil etilishi belgilangan. Biroq, davlat maktablari, bolalar bog&#8217;chalari va poliklinikalar qurilishi ushbu PQ tomonidan ko&#8217;zda tutilmagan.<\/p>\n<p><strong>14) Bolalar bog&#8217;chalari bilan bog&#8217;liq vaziyat (MTM):<\/strong><\/p>\n<p>Bolalar bog&#8217;chalari bolalardan ancha foydali maqsadlar uchun olib qo&#8217;yilmoqda: ko&#8217;p qavatli binolar, biznes markazlari yoki hatto oligarxlarning uylarini qurish. Shunday qilib, \u201cBuyuk Ipak yo\u2018li\u201d (Toshkent) metro bekati atrofida atigi bir kilometr radiusda so\u2018nggi bir necha yil ichida 4 ta bolalar bog\u2018chasi avvaliga yopilgan, keyin esa buzib tashlangan. Bo&#8217;sh turgan joylarda biznes markazi, besh qavatli turar-joy binosi va qaysi bir oligarxning villasi qurilgan. To\u2018rtinchi bolalar bog\u2018chasi binosi Toshkent shahridagi Navoiy shoh ko\u2018chasi bo\u2018ylab savdo maydonchalarini buzish chog\u2018ida musodara qilingan mol-mulki uchun kompensatsiya sifatida qaysidir xususiy korxonaga berildi. Natijada aholi gavjum hududda atigi ikkita davlat maktabgacha ta\u2019lim muassasasi qolgan.<\/p>\n<p>15) CRC\/C\/UZB\/RQ\/5 (128 va 130-bandlar) ga muvofiq 2021 yil uchun 1699566 nafar bola yoki maktabgacha yoshdagi aholining 60,9 foizi maktabgacha ta\u02bclim tizimi bilan qamrab olingan. Respublikada 18254 ta maktabgacha ta\u02bclim muassasasi faoliyat ko\u02bbrsatmoqda, shundan 6197 tasi davlat, 12057 tasi nodavlat maktabgacha ta\u02bclim muassasalaridir. Xususiy maktabgacha ta\u02bclim muassasalarining miqdoriy o\u02bbsishiga qaramay, ular maktabgacha ta\u02bclim muassasalariga qatnaydigan bolalarning atigi 33,8 foizini qabul qiladi, chunki O\u02bbzbekistondagi aksariyat oilalar xususiy bog\u02bbchalarga juda yuqori to\u02bblovlar sabab farzandlarini beraolmaydi (o\u02bbrtacha 200 AQSH dollari va undan yuqori, ya\u02bcni o\u02bbrtacha ish haqi)<\/p>\n<h5>Tavsiyalar:<br \/>\n1. Shaharsozlik kodeksiga yangi turar-joy massivlarini qurishda umumta\u02bclim maktablari va maktabgacha ta\u02bclim muassasalari qurilishini rejalashtirish majburiyatini kiritish.<br \/>\n2. O\u2018zbekiston Respublikasi hukumati yangi maktablar va maktabgacha ta\u2019lim muassasalarini qurish va ta\u2019mirlash, ularni zarur pedagogik kadrlar bilan ta\u2019minlash uchun davlat byudjetidan mablag\u2018lar ajratsin.<br \/>\n3. Qurilish uchun ruxsatnomalar berishda ShNQga rioya etilishi ustidan qat\u2019iy nazoratni joriy etish.<br \/>\n4. Yangi bog\u2018chalar va maktablar qurish uchun byudjetdan ajratiladigan mablag\u2018larni ko\u2018paytirish orqali bolalarning ta\u2019lim muassasalariga kirish imkoniyatini oshirishni ta\u2019minlaydigan maktabgacha va maktab ta\u2019lim muassasalarini tijorat maqsadlarida buzish tartibini bekor qilish davlat zimmasiga yuklansin<\/h5>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Diskriminatsiyaga yo&#8217;l qo&#8217;ymaslik (BHKning 2-moddasi)<\/h4>\n<p>16) Davlat asosiy ta&#8217;limni ta&#8217;minlash majburiyatini olgan ekan, uni hamma uchun teng qilishga intilishi kerak, chunki bolalarning kelajagi shunga bog&#8217;liq. Biroq O\u2018zbekiston hukumatining o\u2018zi ta\u2019lim sohasida tengsizlikni yuzaga keltirmoqda. Gap prezident maktablari deb ataladigan o\u2019quv muassasalari haqida bormoqda. Ayrim hududlarda bolalar sovuq maktablarda va qishda gavjum sinfxonalarda o\u2018qitilsa, prezident maktablari bolalarga boshqa davlat maktablarida bo\u2018lmagan shart-sharoitlarni yaratib beradi, garchi soliq to\u2018lovchilarning pullari har ikki turdagi maktablarga sarflanadi. Har bir sinfda 24 dan ortiq o&#8217;quvchi yo&#8217;q, oddiy maktab sinflarida ko&#8217;pincha 40 dan ortiq o&#8217;quvchi bor. PIIMA tizimidagi ixtisoslashtirilgan maktab-internatlar o\u2018quvchilarni turar joy va ovqat bilan bepul ta\u2019minlaydi.<\/p>\n<p>17) O\u2018zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Prezident ijodiy va ixtisoslashtirilgan maktablarni rivojlantirish agentligi (PIIMA) 09.09.2019 yildagi PF-5815-son qaroriga muvofiq tashkil etilgan. 2021-yil sentabr oyida to\u2018rtta Prezident maktabida 576 nafar, uchta ixtisoslashtirilgan va to\u2018qqizta ijodiy maktabda 1500 nafarga yaqin o\u2018quvchi tahsil oldi.<\/p>\n<p>18) Davlat xaridlari portali ma\u02bclumotlariga ko\u02bbra, 2020-yilda Buxoroda Prezident maktabi qurilishiga qariyb 60 milliard so\u02bbm mablag\u02bb ajratilgan. Termiz shahrida bahorda 168 o\u2018rinli Prezident maktabi qurilishi taxminiy ravishda 41,5 milliard so\u2018mga baholangan edi. Sport zali bo\u2018lgan 1540 o\u2018rinli oddiy umumta\u2019lim maktabi qurilishi 34,4 milliard so\u2018mga baholandi.<\/p>\n<p>19) Konstitutsiyaga ko&#8217;ra, &#171;nafaqa faqat qonun bilan belgilanishi mumkin va ijtimoiy adolat tamoyillariga muvofiq bo&#8217;lishi kerak&#187; (18-modda), &#171;bolalar ota-onalarining kelib chiqishi va fuqarolik holatidan qat&#8217;i nazar, qonun oldida tengdirlar&#187; (18-modda). 65-modda). Vaholanki, davlat harbiy xizmatchilar va ichki ishlar organlari xodimlarining farzandlariga oliy o\u2018quv yurtlariga kirishi uchun imtiyozlar beradi. Bojxona xodimlarining farzandlariga ham shunday imtiyozlar berishni nazarda tutuvchi qonun loyihasi muhokamaga qo\u2018yildi. Ma&#8217;lum bo&#8217;lishicha, barcha bolalar teng, lekin ba&#8217;zi ota-onalarning farzandlari boshqalardan ko&#8217;ra tengroqmi? Nega, masalan, o&#8217;qituvchilar yoki shifokorlar o&#8217;z farzandlari uchun imtiyozlarga loyiq emasmi?<\/p>\n<h5>Tavsiyalar:<\/h5>\n<h5>1) Ijtimoiy tenglik tamoyilini buzadigan ijtimoiy asossiz imtiyozlarni bekor qilish<br \/>\n2) Respublikadagi barcha maktablarni idoraviy mansubligidan qat\u2019i nazar, o\u2018qish uchun bir xil sharoit bilan ta\u2019minlash.<\/h5>\n<p><a href=\"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Alternative-report-on-CRC_Uzbekistan_91-session-CRC_2022_RU-.docx\">Alternative report on CRC_Uzbekistan_91 session CRC_2022_RU<\/a><\/p>\n<p>Alternative report on CRC_Uzbekistan_91 session_CRC_2022_en<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cToshkent-SNOS\u201d guruhi O\u2018zbekistonning boshqa faollari bilan birgalikda Bola huquqlari to\u2018g\u2018risidagi konventsiya bo\u2018yicha xalqaro majburiyatlarga muvofiq O\u2018zbekistonda bola huquqlarining amalga oshirilishi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":981,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[64,44],"tags":[],"class_list":["post-978","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-accessible_uz","category-zakon_uz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/978","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=978"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/978\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":987,"href":"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/978\/revisions\/987"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/981"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/housing-uz.info\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}